Pierwiastki życia

Magnez – wzmacnia i koi

Z pośród wszystkich pierwiastków chemicznych magnez (Mg) wydaje się być najbardziej bliskim naszym sercom. To właśnie on odgrywa ważną rolę w poprawnym funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego człowieka. Poza tym magnez jest również niezwykle ważny dla prawidłowej pracy mózgu, układu nerwowego, a dodatkowo działa pomocniczo przy nadciśnieniu, zakłóceniach równowagi cukrowej, migrenach, astmie oraz osteoporozie.

Dzienne zapotrzebowanie na magnez u osób dorosłych wynosi 300-400 mg. Jego niedobór może powodować problemy z

• zębami,
• nerwowość,
• choroby kości,
• arytmię,
• biegunkę,
• stany depresyjne,
• drętwienie rąk i nóg,
• nudności,
• słaby metabolizm wapnia i witaminy C,
• skurcze mięśni oraz łuszczyca.

Ciężko jest przedawkować magnez. Przedawkowanie, czyli tzw. hipermagnezia możliwe jest przy nadczynność tarczycy czy nadnerczy kiedy dochodzi do zmniejszania wydalania magnezu przez nerki. Objawy mogą być różne, ale do najczęściej spotykanych zaliczamy: hipokalcemię, arytmię serca, zawroty głowy, niedociśnienie, zaburzenia oddychania oraz ogólne przemęczenie organizmu.

Produkty spożywcze bogate w magnez to: orzechy włoskie, groch, kasza jaglana, kasza gryczana, skumbria, chleb pełnoziarnisty, ryż, wieprzowina, ziemniaki, jajka kurze, pomidory, wołowina, cytryna, jabłka, figi, grejpfruty, zielone warzywa liściaste, żółta kukurydza, owoce morza, produkty sojowe, seler, soczewica oraz wodorosty dulse.

Wapń to nie tylko zdrowe zęby i kości

Wapń (Ca) odpowiada za zdrowe zęby i mocne kości. Minerał ten jest zaliczany do najważniejszych jonów występujących w naszym organizmie, odpowiadając między innymi za zdrowe nerwy, lekki sen i silne mięśnie.

Pierwiastek ten łagodzi alergie skórne i pokarmowe. Dlaczego warto sięgać po produkty z wapniem? Bo jego niedobór (hipokalcemia) sprawia, że łamią się paznokcie, wypadają włosy, często mamy siniaki, jesteśmy nerwowi, a w skrajnych przypadkach pojawia się depresja albo stany lękowe.

Jednym z charakterystycznych objawów hipokalcemii jest tężyczka przejawiająca się niekontrolowanymi skurczami mięśni. U dzieci oraz młodzieży w okresie dojrzewania w przypadku niedoboru łatwo o zahamowanie wzrostu i krzywicę. Niedobór tego pierwiastka może prowadzić do rozwoju szeregu chorób sercowo-naczyniowych.

Co się stanie jeżeli przedawkujemy wapń? Zbyt wysoki poziom wapnia we krwi prowadzi w konsekwencji do odwapnienia kości. Źródłem wapnia są mleko i jego przetworów, jaja, ryby, migdały, orzechy, kasza gruboziarnista, fasola, warzywa liściaste, nasionach roślin strączkowych, karob czy jarmuż.

Krzem – pierwiastek życia

Krzem (Si) odgrywa bardzo ważną rolę dla ludzkiego organizmu. Odpowiedni poziom pierwiastka pomaga zachować równowagę i umożliwia wchłanianie 70-ciu innych pierwiastków niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Krzem wpływa na utrzymanie dobrej kondycji skóry, włosów, paznokci. Ma pozytywny wpływa na poziom ciśnienia krwi oraz drożności naczyń żylnych i tętniczych. Krzem zapobiega odkładaniu się cholesterolu. Odpowiada za prawidłowy przepływ informacji między mózgiem, a naczyniami krwionośnymi.

Krzem spełnia niezwykle istotną funkcję w procesie tworzenia oraz regeneracji kości, chrząstek i ścięgien. Jest niezbędny w profilaktyce przeciw osteoporozie, chorobie Alzheimera, cukrzycy, chorobie nowotworowej, miażdżycy i wielu innych. W przypadku niedostatecznej ilości krzemu niemożliwe jest przyswajanie pozostałych mikroelementów, co zaburza równowagę organizmu, w efekcie doprowadzając do rozwoju chorób.

Niedobory krzemu sprzyjają rozwojowi mikroorganizmów, co może doprowadzić do stanów patologicznych. Obniżenie poziomu krzemu występuje także w przypadku grypy czy anginy. Nie zaobserwowano jeszcze skutków nadmiaru krzemu w organizmie. Naturalny kwas krzemowy znajdziemy głównie w otrębach i w łuskach ziaren. Dużo krzemu mają trawy bagienne, płucne ziele, proso, jęczmień, owies, brązowy ryż, ziemniaki, szpinak, ogórek, morele czy truskawki.

Krzem możesz kupić w Diagnostyka Łomianki.

Chlor – niebezpieczny, ale potrzebny

Chlor (Cl) kojarzony jest głównie z właściwościami dezynfekującymi. Ale trzeba pamiętać, że chlor zaliczany jest też do makroelementów. Jony chlorkowe, wraz z jonami sodowymi i potasowymi, są odpowiedzialne za zachowanie równowagi w gospodarce wodnej ciała. Odpowiednia ilość chloru w organizmie pozwala też na utrzymanie równowagi kwasowo-zasadowej.

Chlor jest poza tym ważnym pierwiastkiem przy wchłanianiu witaminy B12, a tworząc kwas solny, obecny w soku żołądkowym, zapewnia właściwe warunki do trawienia pokarmu.

Czym grozi przedawkowanie chloru?

Konsekwencją jest między innymi nadciśnienie, występujące z jednoczesnym zmęczeniem, nudnościami, biegunkami, wymiotami, zaburzeniem pracy nerek i problemami ze strony układu mięśniowo-szkieletowego. W tej sytuacji spada ponadto ilość białka we krwi, przez co naruszona zostaje równowaga osmotyczna. Z kolei niedobory chloru (hipochloremia), spowodowane biegunką, wymiotami, czy nadmiernym poceniem się, mogą zakłócać równowagę gospodarki wodno-elektrolitowej.

Może to prowadzić także do osłabienie pamięci, koncentracji, głównie przez zmniejszoną zdolność mięśni do prawidłowego przesyłania impulsów nerwowych. Najlepszym źródłem chloru jest sól kuchenna. Dostarczymy go sobie również spożywając mięsa, ryby, mleko oraz wodę mineralną

Żelazo na wagę złota

Odpowiednia ilość żelaza (Fe) w diecie chroni nas przed groźną chorobą – anemią. Dzięki niemu erytrocyty mogą skutecznie dostarczać do komórek ciała życiodajny tlen. Poza tym omawiany pierwiastek pełni ważną rolę w profilaktyce antynowotworowej oraz w budowaniu odporności organizmu.

Czym grozi nadmierne skumulowanie żelaza w organizmie?

Nadmiar żelaza jest bardzo niebezpieczny – począwszy od bólów brzucha, przez osteoporozę czy depresję, a skończywszy na niedomaganiach serca. Niesie też ryzyko wystąpienia hemochromatozy – choroby równie niebezpiecznej, jak niedokrwistość. Z kolei niedobór żelaza objawia się sennością i zmęczeniem. Z czasem pojawiają się zawroty głowy.

Podczas wysiłku mogą występować nawet krwotoki z nosa. Mamy kłopoty z koncentracją i gorzej zapamiętujemy. Z powodu osłabionej odporności, jesteśmy bardziej narażeni na infekcje, marnieje nam cera, w kiepskiej formie są włosy, słabsze stają się również paznokcie, a w kącikach ust tworzą się zajazdy.

Żelazo znajdziemy w podrobach, wołowinie, drobiu, rybach, owocach morza, jajach, w soczewicy, ciecierzycy, fasoli, grochu, kapuście, ziemniakach, pietruszce nasionach, suszonych owocach czy kaszach.

Żelazo możesz kupić w Diagnostyka Łomianki.

Jod – śladowy, ale ważny

Jod (I) jest mikroelementem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego oraz tarczycy i wszystkich regulowanych przez nią procesów. Najwięcej tego pierwiastka gromadzi się w tarczycy, która wychwytuje go z ustroju. To właśnie z tym gruczołem wiąże się najistotniejsza rola jodu. Od jego ilości uzależnione jest bowiem wydzielanie trójjodotyroniny (T3) i tyroksyny (T4). Dwóch hormonów tarczycy, które odpowiadają za prawidłową wagę, które sterują temperaturą ciała. Mają także wpływ na działanie układu nerwowego i krążenia oraz na pracę mięśni. Warunkują wzrost i rozwój komórek ciała.

Gdy jodu w diecie jest za mało pojawiają się problemy ze strony układu nerwowego. Trudności ze skupieniem i zapamiętywaniem, a także uczeniem. U kobiet ciężarnych może pojawić się niedorozwój mózgu u płodu.

Brak jodu w wieku dorastania sprawia, że dzieci wolniej rosną i gorzej przyswajają wiedzę. Permanentny niedobór jodu skutkuje powstaniem wola na szyi. W następstwie prowadzi do zaburzeń pracy tarczycy, szczególnie do jej niedoczynności, a nawet nowotworu.

Z kolei nadmiar jodu zwiększa ryzyko zachorowania na nadczynność tarczycy. Przy okazji, innymi objawami przedawkowania jodu są: ślinotok, metaliczny posmak w ustach, niedomagania żołądka i zmiany skórne.

Źródłem jodu są ryby i owoce morza (łososie, makrele, śledzie, dorsze, mintaje), mleko, niektóre produkty zbożowe oraz warzywa. Jod przedostaje się do naszego organizmu przez skórę oraz drogi oddechowe. Stąd wskazane jest, aby osoby z chorą tarczycą regularnie jeździły nad morze.

Chrom – odchudza, uspokaja i dba o serce

Chrom (Cr) jest pierwiastkiem śladowym, ale istotnym. Pierwiastek ten bierze udział w syntezie węglowodanów, lipidów i białek. Ma na to wpływ pośrednio, poprzez regulowanie pracy trzustki do wydzielania insuliny. Jako składowy czynnika tolerancji glukozy (GTF) pomaga w leczeniu osób chorych na cukrzycę.

Chrom chroni nas przed chorobami układu krążenia, ponieważ normalizuje cholesterol, obniżając poziom „złego” LDL, na rzecz „dobrego cholesterolu HDL. Chrom jestem elementem składowym wielu enzymów trawiennych i przyspiesza spalanie tłuszczu. Ciężko jest doprowadzić do niedoboru chromu.

Jeżeli nie dostarczamy sobie tego mikroelementu, to mogą pojawić się bóle głowy, którym towarzyszą nudności. Pogarsza się nastrój, co może oznaczać zarówno chandrę i większą drażliwość, jak i stany depresyjne oraz lękowe. Zdarzają się niedomagania w zakresie koordynacji ruchowej oraz drętwienie kończyn.

Długotrwały niedobór chromu zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy typu II. Także miażdżycy tętnic wieńcowych, co w następstwie prowadzi do choroby niedokrwiennej serca oraz zawału. Z kolei zbyt duże stężenie chromu grozi przede wszystkim rozregulowaniem pracy tarczycy. Często zdarza się przy nadużywaniu suplementów diety na odchudzanie, które są bogate w ten pierwiastek.

Chrom jestem elementem składowym wielu enzymów trawiennych i przyspiesza spalanie tłuszczu. Fot. dreamstime Chrom jestem elementem składowym wielu enzymów trawiennych i przyspiesza spalanie tłuszczu. fot. dreamstime

Potas – na skurcze i kaca

Potas (K) jest jednym z ważniejszych makroelementów. Odpowiada za prawidłową pracę mięśni, w tym serca, oraz bierze udział w przesyłaniu impulsów nerwowych. Normuje poziom pH komórkowego oraz panujące w komórkach ciśnienie osmotyczne. Dobrym źródłem potasu, są:

• suszone owoce,
• nasiona,
• płatki,
• orzechy,
• kakao,
• drób,
• cielęcina,
• wołowina,
• ryby (halibut, makrela, łosoś czy karp),
• ziemniaki,
• brokuły, groszek zielony
• oraz banany

Przedawkowanie potasu

Zdarza się zaś stosunkowo rzadko, bo przy zdrowych nerkach jest on sprawnie wydalany, a dodatkowo tracimy go pocąc się. Niedobór potasu (hipokaliemia) objawia się częstoskurczem mięśnia sercowego, migotaniem komór, zwiotczeniem mięśni gładkich i szkieletowych, nadmierną sennością, apatycznością czy puchnięciem kończyn dolnych. Nadmiar potasu (hiperkaliemia) na przykład przy niewydolności nerek objawia się podobnie jak przy nadmiarze potasu. Odczuwamy znużenie i ogólne osłabienie, mięśnie tracą swoją siłę, serce zaczyna pracować wolniej.